Naar de Zaanse Schans met kinderen voor een leuk en leerzaam uitje

Door Patrick van der Meer

Iedere buitenlandse toerist die Nederland bezoekt kent het. Maar heb jij de Zaanse Schans met de kinderen wel eens bezocht? Moet je doen, want het is leuk èn leerzaam!

Herfstvakantie aanbiedingen

Fotowedstrijd 2026

Even poseren voor de molens aan de Zaanse Schans

In Zaandam, boven Amsterdam in Noord-Holland, ligt één van de top-attracties van Nederland. Met een roemruchte geschiedenis.

Rond het jaar 1600 werd de krukas uitgevonden. Een techniek om een horizontale draaibeweging om te zetten in een verticale zaagbeweging. De eerste zaagmolens werden gebouwd, waarmee veel meer houten planken gezaagd konden worden dan voorheen.

En met die planken werden grote schepen gebouwd, de Gouden Eeuw kon beginnen!

De Zaanstreek werd het eerste industriegebied van de wereld, met 900 molens langs de rivier de Zaan. Behalve voor zagen, werden ze ook ingezet voor het malen van tarwe, specerijen, cacao, pigment, enzovoorts.

De Zaanse schans vandaag bestaat uit 10 verschillende Hollandse molens, plus een museumdorp van het Zaandam uit de 19e eeuw. Het is gratis toegankelijk, al moet je wel betalen voor het parkeren en voor de bezichtiging van de molens en musea.

Inhoud:

Parkeren, entree en Zaans Museum

Op naar de molens!

Wij komen met de auto en parkeren op de grote parkeerplaats bij de Zaanse Schans. Vanaf hier loop je zo het terrein op. Voor het parkeren betaal je een dagtarief.

Goed om te weten: je kunt de Zaanse Schans zelf nog steeds gratis bezoeken. Je kunt dus gewoon langs de groene houten huisjes en molens wandelen en verschillende winkels bezoeken.

Wil je meer zien, dan kun je een Ticket Zaanse Schans kopen. Daarmee krijg je toegang tot het Zaans Museum met de Verkade Experience, het Molenmuseum, het Wevershuis, Museum Zaanse Tijd en verschillende andere historische locaties.

Ook mag je twee molens naar keuze bezoeken die op dat moment geopend zijn. Bij het ticket krijg je bovendien toegang tot een digitale audiotour in het Nederlands of Engels. Handig als je tijdens je wandeling wat meer wilt weten over wat je ziet.

Direct bij het parkeerterrein staat het Zaans Museum. Tycho had al duidelijk gemaakt dat hij niet naar een museum wilde, dus dat sloegen wij over. De Verkade Experience – chocola! – die onderdeel is van het museum sprak hem wél aan. Gelukkig kwamen we later nog genoeg lekkers tegen...

Kaasmakerij of kaaswinkel?

Allerlei soorten kaas zijn er te koop

Na een foto bij de entree komen we langs de enige watermolen van de Zaanse Schans. Een kleintje, met een schoeprad dat laat zien hoe molens vroeger werden gebruikt om polders droog te malen.

Daarna komen we bij Kaasmakerij Catharina Hoeve. Of eigenlijk vooral een hele grote kaaswinkel.

Je kunt hier zien en ontdekken hoe Nederlandse kaas wordt gemaakt. Verwacht geen uitgebreide kaasboerderij waar je het hele productieproces volgt, maar het is wel een leuke stop tijdens je wandeling over de Zaanse Schans.

De winkel is een stuk uitgebreider. Voor onze kaasliefhebber Zeb is dat natuurlijk een feestje. Er is ontzettend veel kaas te vinden en te proeven. Houd er wel rekening mee dat je hier op een populaire toeristische plek bent en de prijzen daar ook naar kunnen zijn.

Op naar de molens van de Zaanse Schans!

Zeb toont de Paltrok-molen

Dan is het tijd voor misschien wel het bekendste beeld van de Zaanse Schans: de molens langs de Zaan.

Wij komen eerst langs een Paltrokmolen. Bijzonder aan dit type molen is dat de hele molen naar de wind kan worden gedraaid. Het is een zaagmolen die aan de achterkant grotendeels open is.

Nog leuker wordt het natuurlijk als je een molen van binnen kunt bekijken. Met het Ticket Zaanse Schans kun je twee molens naar keuze bezoeken die op dat moment geopend zijn.

Een van de bekendste is De Kat, een verfmolen waar pigmenten worden gemalen. Binnen zie je de enorme maalstenen aan het werk en kun je naar boven. Vanaf de galerij sta je vlak bij de wieken en heb je bovendien een mooi uitzicht over de omgeving.

Onze jongens vinden Het Jonge Schaap misschien nog wel indrukwekkender. Dit is een grote houtzaagmolen waar je goed kunt zien hoe de techniek achter zo'n molen werkt. Vooral voor kinderen die graag willen weten hoe dingen in elkaar zitten, is dit een leuke keuze.

Ook De Bonte Hen is interessant wanneer deze geopend is. Dit is weer een heel ander type molen: een oliemolen waar olie uit zaden wordt geperst.

En ook zonder iedere molen van binnen te bekijken is de wandeling langs de Zaan de moeite waard. Het ene na het andere oer-Hollandse plaatje komt voorbij. Wij maakten er met de kinderen een spelletje van: wie krijgt de meeste molens tegelijk op één foto?

De molenaar bij de grote draaiende molenstenen van verfmolen de Kat
Tycho vindt het mechaniek van de zaagmolen heel interessant

Oud-Hollandse winkeltjes

Demonstratie van het maken van chocolade in het CacaoLab

Na de wandeling terug (en een lekker drankje en taartje bij molen het Klaverblad!) komen we bij het museumdorpje van de Zaanse Schans. En hier zijn diverse oud-Hollandse winkeltjes.

Favoriet van onze kinderen is het CacaoLab. Met allerlei soorten chocola, en drop, en combinaties daarvan. Er wordt ook regelmatig gedemonstreerd hoe chocola van cacao gemaakt wordt, een feestje om te zien (en proeven).

Ook leuk is het bakkerswinkeltje, met oude lekkernijen en personeel in klederdracht, en het oude kruidenierswinkeltje van Albert Heijn.

Tycho vond ook de demonstratie van tin gieten in het kleine koepelgebouwtje erg leuk. En zo is er voor ieder wel wat leuks te ontdekken.

Kuiperij en klompenmuseum

Een klein speeltuintje bij de Kuiperij

Langs een mooi dorps polderpaadje wandel je terug naar de parkeerplaats. Maar niet voordat je een kijkje kan nemen bij de traditionele kuiperij, waar ook demonstraties gegeven worden. En waar voor de kinderen een klein speeltuintje is.

En dan kom je nog bij het klompenmuseum. Hier zie je een bijzondere collectie van allerlei klompen, voor allerlei toepassingen. Daar zitten ook heel wonderlijke en grappige klompen bij.

Hier worden ook demonstraties van klompen maken gegeven, maar helaas, we waren niet op het juiste moment. De toegang is trouwens gratis, de kosten worden verdiend door de verkoop van klompen in alle soorten en maten. Ook sloffen in de vorm van klompen bijvoorbeeld.

Bijzondere klompen in het klompenmuseum

Bye-bye Zaanse Schans

Mooie huisjes in het museumdorp van de Zaanse Schans

En dan zijn we rond! Uiteraard kan je nog lekker Hollandse pannenkoeken eten in één van de twee restaurants. We kopen de eerder van ons gemaakte foto en gaan richting Volendam, wat we ook eens willen bekijken.

Op de Zaanse Schans kan je ook gerust langer zoet zijn. Er is veel wat we niet gezien hebben, zoals bijvoorbeeld het Zaanse museum. Maar het hangt ook van je kinderen af hoe lang ze geïnteresseerd zijn in alle oud-Hollandse bezienswaardigheden.

Hoe dan ook vinden we de Zaanse Schans in Noord Holland zeker een leuk uitje voor kinderen. Het kan er wel druk zijn, dus kom in de ochtend. Dan hebben de molenaars en ambachtslieden ook meer tijd voor je.

Wil jij vakantie vieren in Noord Holland met kinderen, check dan onze tips over:

Kindvriendelijke vakantieparken

Kindvriendelijke campings

Fotowedstrijd 2026

Doe mee met de fotowedstrijd

Win een verblijf bij Camping Samoza!

Doe mee met de fotowedstrijd